Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΤΙΣ ΠΑΛΙΑΜΠΕΛΕΣ

             

Η περιοχή «παλιαμπέλες» βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του χωριού της Χρυσοπηγής και καλύπτεται από τα χωράφια των κατοίκων σε μεγάλη έκταση, Ανάμεσα στα χωράφια ήταν και το εκκλησάκι της Παναγίας που καταστράφηκε προφανώς από τους τουρκαλβανούς κατά τα Ορλωφικά 1770-1780. Μετά τη καταστροφή έμεινε όρθια στη βόρεια πλευρά μία μικρή γωνία τοίχων  με την Αγία Τράπεζα και οι γιαγιάδες του χωριού μας πήγαιναν και άναβαν το καντηλάκι της Παναγίας τις μεγάλες γιορτές.

 Δεν είναι γνωστό ποιος το έκτισε για πρώτη φορά σε αυτή την ερημική τοποθεσία ανάμεσα στα χωράφια. Κάνοντας κάποιος ένα  περπάτημα στη περιοχή βόρεια από το εκκλησάκι θα διαπιστώσει ότι στις δυο πλαγιές των χωραφιών ανατολικά και δυτικά υπάρχουν διάσπαρτα πολλά μικρά κομματάκια από κεραμίδια οικοδομής. Μήπως παλαιότερα υπήρχε στο μέρος αυτό οικισμός και οι κάτοικοι έκτισαν και το εκκλησάκι; ή  μήπως η έκταση αυτή άνηκε σε μεγάλο γαιοκτήμονα χριστιανό και να έκτισε αυτό το εκκλησάκι για προσωπική του χρήση κάτι που γίνεται και σήμερα από τους γαιοδεσποτάδες, αλλά η οικοδομή ήταν λιθόκτιστη. Πώς εξηγείται να βρίσκονται τα κεραμιδάκια διάσπαρτα στα χωράφια; Το αλέτρι έβγαζε αρκετά από αυτά κατά το όργωμα. Η απάντηση χάνεται ίσως   στο αχανές παρελθόν.

Πέρασαν πολλά χρόνια και δεν βρέθηκε κάποιος ευσεβής χριστιανός από το χωριό μας να προβεί στην αναστήλωση της εκκλησίας κυρίως κατά τις  εποχές που η Χρυσοπηγή αριθμούσε πάνω από 300 (μικρούς  μεγάλους) κατοίκους μέχρι που το 2018 οι αδελφοί Βασιλόπουλοι πήραν την απόφαση να ξεκινήσουν εργασίες για την κατασκευή του Ιερού Ναού της Παναγίας στις Παλιαμπέλες.με δικά τους έξοδα. Στο άκουσμα ότι κατασκευάζεται ο νέος Ναός, πολλοί χωρικοί έσπευσαν και πρόσφεραν χορηγίες για την αγιογράφηση του εσωτερικού χώρου καθώς και για τις σιδηροκατασκευές, Ο Ναός είναι δίκλιτος ρυθμού Βασιλικής  και είναι αφιερωμένος στη Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου. Είναι ο δεύτερος ενοριακός Ναός της Χρυσοπηγής και λειτουργεί κατά διαστήματα..

Διέθεσαν πάνω από 100’000 ευρώ οι Δωρητές για να ολοκληρωθεί το έργο και το 2024 να είναι όλα έτοιμα για τα εγκαίνια και τα θυρανοίξια. Στις 27 Ιουλίου 2024 ιερουργούντος του σεβασμιότατου  Μητροπολίτη Πατρών κ.κ.Χρυσόστομου με τον εφημέριο του Ναού π. Σταμόπουλο Βασίλειο και άλλων ιερωμένων  καθώς και τον εκπρόσωπο του Οικουμ. Πατριαρχείου Αρχιγραμματέα της Αγίας και Ιεράς Συνόδου Αρχιμανδρίτη Βοσπόριο Μαγκαφά ο οποίος έφερε και ιερά λείψανα των μαρτύρων τα οποία τοποθετήθηκαν στην ΑγίαΤράπεζα σε συγκεκριμένη θέση,έγιναν τα εγκαίνια του νεόδμητου Ναού.                                      

                                       Τα Εγκαίνια
Τα εγκαίνια ναού είναι η ιερή τελετή κατά την οποία ένας νεόδμητος  χριστιανικός ναός καθαγιάζεται και μετατρέπεται  από απλό κτίσμα σε οίκο λατρείας και προσευχής και γίνεται ο οίκος του Θεού αλλά και το δικό μας σπίτι. Είναι το κέντρο της ζωής μας. Η ακολουθία περιλαμβάνει την καθιέρωση της Αγίας Τράπεζας, περιφορά των ιερών λειψάνων των μαρτύρων, πλύσιμο και χρίσμα με άγιο μύρο για να είναι κατάλληλη για τη τέλεση της Θείας Λειτουργίας!

                                       Τα Θυρανοίξια
Τα θυρανοίξια είναι η επίσημη θρησκευτική τελετή κατά την οποίαν ανοίγονται για πρώτη φορά οι πύλες ενός νέου ή ανακαινισμένου ναού. Πρόκειται ουσιαστικά για τα εγκαίνια που σηματοδοτούν τη παράδοση του ναού στη λατρευτική χρήση πριν από τα πλήρη εγκαίνια. Ο εκάστοτε Επίσκοπος ή  (ιερέας) κτυπάει τη κλειστή πόρτα του ναού και ψάλλει «…Άρατε πύλας…» ζητώντας να ανοίξουν οι πύλες για να εισέλθει η εκκλησία και εισέρχεται θριαμβευτικά με ψαλμούς και ακολουθεί η πρώτη θεία λειτουργία που σηματοδοτεί την παράδοση  του ναού στη λατρεία!

 Μετά το πέρας της θείας λειτουργίας όλοι οι προσκυνητές και ο κλήρος μεταφέρθηκαν στη πλατεία του χωριού και παρακάθισαν σε γεύμα, κάτω από τα βαθύσκιωτα πλατάνια, που πρόσφεραν οι Δωρητές του νέου Ναού  αδελφοί Βασιλόπουλοι Ανδρέας, Αγγελος, Ιωάννης και Γεώργιος

 Το τοπωνύμιο Παλιαμπέλες αναφέρεται σε αμπελώνες που υπήρχαν στη περιοχή προφανώς από κάποιους κατακτητές και εγκαταλείφτηκαν ίσως βίαια από επιδρομές νεότερων κατακτητών όπως γινόταν πολλές φορές κατά τους χρόνους της δουλείας και της υποτέλειας της χώρας σε διάφορους εισβολείς με αποτέλεσμα τα αμπέλια να καταστραφούν και να μετατραπούν σε χωράφια καλλιέργειας σιτηρών από Ελληνες ιδιοκτήτες μετά την απελευθέρωση της χώρας από τους κατακτητές μέχρι τα μέσα του περασμένου αιώνα οπότε και εγκαταλείφτηκαν από τους κατοίκους του χωριού για πάντα και ερημώνουν.

 Αθανάσιος Νικ, Στάμος
τοιχεία από το υπό έκδοση πόνημα(βιβλίο)μου
Μνήμες και θύμησες από τη παραδοσιακή Σποδιάνα