Η αλλαγή του ονόματος του χωριού μας!

  Το 1909 αποφασίζεται η οργανωμένη εθνική επιχείρηση για τον εξελληνισμό των ονομάτων των οικισμών με το διάταγμα περί συστάσεως επιτροπείας προς μελέτην των τοπωνυμιών της Ελλάδος και εξακρίβωσιν του ιστορικού λόγου αυτών. Η επιτροπή συστήθηκε με πρόεδρο τον Νικόλαο Πολίτη και μέλη λόγιους της εποχής Σπύρο Λάμπρο, Γ. Χατζηδάκη, Γ.Σωτηριάδη κ.α. (Χουλιαράκης 1973 σελ. 208).

 Οι λόγοι που προβλήθηκαν για την εκτεταμένη αλλοίωση της Γεωγραφικής μας παράδοσης ήταν πρωτίστως Εθνικοί  Οι μακραίωνες περιπέτειες του Ελλαδικού χώρου είχαν αφήσει έντονα σημάδια στο χάρτη με τοπωνύμια Σλάβικα, Τούρκικα, Αρβανίτικα, Φράγκικα κ. α.  και  προκαλούσαν τα Εθνικά αισθήματα των Ελλήνων του νεοσύστατου Κράτους και έδιναν λαβή σε νέες αμφισβητήσεις της ιστορικής συνέχειας των κατοίκων του. Οι πολίτες δεν είχαν άλλη επιλογή πέρα από την αποδοχή των δεδομένων. (Επιτροπεία τοπωνυμιών Ελλάδος «Γνωμοδοτήσεις»  Αθήναις 1920 σελ. 4)

 Κάθε χωριό έπρεπε να εφοδιαστεί μ’ ένα πραγματικό ή φανταστικό όνομα που να θύμιζε Ελληνική λέξη και να είναι αποδεχτό απ’ όλους τους κατοίκους, κατα

συνέπεια και το χωριό μας έπρεπε «ν’ αποδεχτεί τα δεδομένα». Προτάθηκαν πολλά ονόματα για την αλλαγή του ονόματος του χωριού μας ύστερα από πολλές συνεδριάσεις του Κοινοτικού Συμβουλίου. Για παράδειγμα οι πρώτοι από τους κατοίκους που έφτασαν ως μετανάστες στην Αμερική το 1906 Δημήτριος Μαντάς και το 1907 Δημήτριος Στάμος δήλωσαν κατά την αποβίβασή τους στο Νησί της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη ως τόπο καταγωγής τους όχι Σποδιάνα αλλά τόπο καταγωγής «Ποδιανά». Αυτό σημαίνει ότι προβληματισμός και συζητήσεις για την μετονομασία του χωριού μας είχε προφανώς ξεκινήσει από το «1834 με την κατανομή όλων των οικισμών της χώρας σε Δήμους με  ονόματα Αρχαία ή Αρχαιοπρεπή». Ο Αυγέρης Χατζής  είχε  προτείνει εναλλακτική ονομασία και το όνομα «Σπίθα». Αλλά η ονομασία αυτή δεν έγινε αποδεχτή από τους υπόλοιπους Κοινοτικούς Συμβούλους

  Αρχικά οι κάτοικοι δεν δέχονταν να γίνει αλλαγή ονόματος στο χωριό διότι το όνομα  ήταν γνωστό σε όλη τη περιοχή και η αλλαγή ίσως επέφερε δυσκολίες στις συναλλαγές και στις σχέσεις με τα γειτονικά χωριά διότι θα γινόταν άγνωστο. Ο δημοδιδάσκαλος του χωριού Κλαμπάνης προσπαθούσε να εξηγήσει στους χωρικούς ότι «το όνομα Σποδιάνα, έχει Ελληνική ρίζα και είναι Ελληνικότατο. Προέρχεται από την αρχαία λέξη «σπονδή» και θα έπρεπε το χωριό να λέγεται «Σπονδιάνα». Όμως παρ’ όλα αυτά δεν γινόταν αποδεχτή η εξήγηση του δασκάλου ελλείψει περισσοτέρων στοιχείων. Στην αλλαγή του ονόματος πρωτοστάτησε ο Γεώργιος Ιωάννου Βασιλόπουλος με Γυμνασιακή μόρφωση ο οποίος ισχυριζόταν ότι «η ονομασία Σποδιάνα είναι ξενικό όνομα έλεγε, και θα πρέπει να συμορφωθούμε με το νόμο ο οποίος απαγορεύει τη χρήση των παλαιών ονομάτων από τις Δημόσιες Αρχές στην επίσημη αλληλογραφία τους και η παράβαση τιμωρείται με πρόστιμο μέχρι 100 δραχμές ή με κράτηση 10 ημερών» (ΦΕΚ  Α 281/1927,7)

 Επικράτησε τελικά η άποψη να δοθεί στο χωριό σύνθετο όνομα με βάση τη λέξη «χρυσός» επειδή έχουμε και το Μοναστήρι με πρώτο συνθετικό τη λέξη «χρυσός» και επειδή πρόσφατα είχε έρθει και το νερό στο κέντρο του κάτω χωριού, που αποτελούσε «το χρυσάφι του χωριού», ονομάστηκε Χρυσοπηγή. και κατοχυρώθηκε με Νόμο από τη Κυβέρνηση του  Ελευθερίου Βενιζέλου. (ΦΕΚ 156 / 19/7/1928)

ΦΕΚ 156Α / 08/08/1928  Ο οικισμός μετονομάζεται σε Χρυσοπηγή (Αχαΐας και Ηλιδος) από  Σποδιάνα..

ΦΕΚ  115Α /16/04/1930 Ο οικισμός αποσπάται από το νομό Αχαΐας και Ηλιδος και υπάγεται στο νομό Αχαΐας. (Ε.Ε.Τ.Α.Α)

Αθανάσιος Νικ, Στάμος
τοιχεία από το υπό έκδοση πόνημα(βιβλίο)μου
Μνήμες και θύμησες από τη παραδοσιακή Σποδιάνα